بو علی سینا

شناسنامه و اطلاعات پایه

۲. چکیده و خلاصه

«بوعلی سینا» یک مجموعه تلویزیونی تاریخی است که در سال ۱۳۶۴ تولید شده و به زندگی ابوعلی سینا، دانشمند و فیلسوف نامدار ایرانی، می‌پردازد . این سریال از جمله آثار موفق دهه شصت تلویزیون ایران محسوب می‌شود و به دلیل فیلمنامه، موسیقی ماندگار فرهاد فخرالدینی و بازی به‌یادماندنی امین تارخ در نقش بزرگسالی ابن سینا شناخته می‌شود .

آخرین وضعیت پخش: بر اساس جدیدترین اطلاعات موجود، این سریال در مناسبت‌های مختلف از شبکه‌های سیما بازپخش شده است. از جمله آخرین موارد، پخش آن از شبکه چهار سیما (بر اساس گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی سیما) و همچنین پخش ویژه آن از شبکه سلامت به مناسبت روز پزشک بوده است .

۳. تاریخچه و سیر تحول (با تأکید بر وضعیت فعلی)

• تولید (۱۳۶۴): سریال به کارگردانی و نویسندگی کیهان رهگذار و تهیه‌کنندگی منوچهر محمدی تولید شد. کیهان رهگذار پیش از این نویسنده فیلمنامه سریال «سربداران» بوده است .
• پخش اولیه: نخستین بار در سال ۱۳۶۴ از شبکه دوم سیما پخش شد .
• بازپخش‌های متعدد: این سریال در طول سال‌های گذشته بارها از شبکه‌های مختلف صدا و سیما بازپخش شده است. در سال‌های اخیر نیز پخش آن ادامه داشته است .
• وضعیت فعلی (۲۰۲۶): سریال همچنان در آرشیو سازمان صدا و سیما موجود است و در مناسبت‌های تقویمی (مانند روز پزشک یا هفته بزرگداشت حکیم ابوعلی سینا) از شبکه‌های مختلف پخش می‌شود .

۴. جدیدترین اطلاعات و وضعیت فعلی (اولویت اصلی)

• آخرین بازپخش تلویزیونی: سریال «بوعلی سینا» در مرداد ماه (بر اساس گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی سیما) از شبکه چهار سیما پخش شده است. همچنین در بازه ۲۶ مرداد تا ۶ شهریور، به مناسبت روز پزشک، از شبکه سلامت در قالب ۱۲ قسمت ۴۵ دقیقه‌ای پخش شده است . این جدیدترین داده‌های موجود در مورد پخش این سریال است.
• وضعیت بازیگر اصلی (به‌روزرسانی): امین تارخ، بازیگر نقش بزرگسالی بوعلی سینا، در ۲ مهر ۱۴۰۱ (سپتامبر ۲۰۲۲) بر اثر ایست قلبی درگذشت . این اطلاعات در منابع معتبر متعدد تأیید شده است.
• در دسترس بودن: سریال در آرشیو سازمان صدا و سیما موجود است و از طریق سرویس‌های آنلاین (مانند تلوبیون و آی‌فیلم) قابل تماشا است. نسخه‌هایی از آن نیز در پلتفرم‌های اشتراک‌گذاری ویدیو موجود است .

۵. ابعاد مختلف موضوع

الف) داستان و فیلمنامه
داستان سریال بر محور زندگی بوعلی سینا از دوران نوجوانی و جوانی او در بخارا متمرکز است. او در جوانی امیر نوح بن منصور سامانی را مداوا می‌کند و توطئه پسران امیر برای مسموم کردن پدر را برملا می‌سازد. این امر باعث کینه‌امیرزادگان نسبت به او می‌شود. در ادامه، سلطان محمود غزنوی او را به دربار خود فرا می‌خواند، اما بوعلی بنا به وصیت پدرش از معاشرت با ترکان غزنوی پرهیز دارد و در نهایت از دربار می‌گریزد .

ب) بازیگران و شخصیت‌ها
امین تارخ در نقش بزرگسالی بوعلی سینا و یک بازیگر خردسال در نقش کودکی او از جمله نقاط قوت سریال دانسته شده‌اند . دیگر بازیگران شاخص شامل فیروز بهجت‌محمدی، محمد ابهری، جمشید لایق، اسماعیل محرابی، چنگیز وثوقی، سرور نجات‌الهی و سعید اویسی هستند .

ج) موسیقی و فرم
موسیقی متن سریال ساخته فرهاد فخرالدینی است که از جمله نقاط قوت شاخص و ماندگار اثر شناخته می‌شود . این همکاری مشابه همکاری فخرالدینی در سریال «سربداران» است.

د) مقایسه با سایر آثار مشابه
سریال «بوعلی سینا» در کنار آثاری چون «سربداران»، «شیخ بهایی» و «روزگار قریب» از جمله نمونه‌های موفق سریال‌سازی درباره مفاخر علمی و فرهنگی ایران دانسته می‌شود .

۶. جدول‌های طبقه‌بندی‌شده

جدول ۱: بازیگران اصلی و نقش‌ها