به گزارش سینماتک، «اشک تمساح» یک مجموعه تلویزیونی ایرانی در ژانر سیاسی و اجتماعی است که در دهه فجر سال ۱۳۶۱ از شبکه یک سیما پخش شد. این سریال به کارگردانی و نویسندگی احمد نجیب‌زاده، سازنده سریال پربیننده «شاه دزد»، ساخته شد و داستان آن درباره شخصیتی به نام «محمدعلی شاهدوست» است که در دوران آغازین انقلاب ۱۳۵۷، از مخفیگاه خود احضار می‌شود و ماجراهایی غیرمنتظره را رقم می‌زند.
اطلاعات کلی سریال
«اشک تمساح» محصول سال ۱۳۶۱ ایران است و در ۱۲ قسمت از شبکه یک سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شد. مدت زمان کل این مجموعه ۵۰۷ دقیقه گزارش شده است. این سریال دومین تجربه کارگردانی احمد نجیب‌زاده پس از سریال موفق «شاه دزد» بود.
خلاصه داستان
داستان سریال درباره مردی به نام «محمدعلی شاهدوست» است که پیش از انقلاب، مدیرکل حسابداری وزارت دربار پهلوی بوده است. پس از پیروزی انقلاب، او از سوی اداره محل کار سابقش برای ادای برخی توضیحات احضار می‌شود. فرد احضارکننده که «فضایلی» نام دارد، پیش‌تر با ایراد سخنرانی‌های انقلابی و مصاحبه با مطبوعات، خود را چهره‌ای انقلابی معرفی کرده و توانسته به مقام سرپرستی آن وزارتخانه برسد. شاهدوست که به زندگی مخفیانه روی آورده بود، با وجود نگرانی فراوان از این احضار، چاره‌ای جز اجابت نمی‌بیند و به اداره سابق خود می‌رود. اما در کمال ناباوری متوجه می‌شود که او را به پست معاونت منصوب کرده‌اند؛ انتصابی که نارضایتی کارکنان انقلابی را برمی‌انگیزد و ماجراهایی را در پی دارد.
عوامل تولید
احمد نجیب‌زاده علاوه بر کارگردانی، نویسندگی و تدوین این سریال را نیز بر عهده داشت. او پیش‌تر سریال پربیننده «شاه دزد» را ساخته بود که در اوایل دهه شصت با استقبال گسترده‌ای روبرو شد. در «اشک تمساح» نیز از غالب بازیگران «شاه دزد» مانند کیومرث ملک‌مطیعی و نعمت‌الله گرجی در کنار بازیگرانی چون مظفر سلطانی، ولی‌الله شیراندامی، جمشید لایق و حسین پرورش استفاده شد.
وضعیت پخش و حاشیه‌ها
«اشک تمساح» در دهه فجر سال ۱۳۶۱ پخش خود را آغاز کرد، اما پس از پخش چند قسمت، به دلیل اعتراضات و جنجال‌های سیاسی آن دوران متوقف شد. محمد هاشمی رفسنجانی، رئیس اسبق صداوسیما، در این باره گفته است که حزب جمهوری اسلامی علیه این سریال کنگره برگزار کرد و ۱۵ هزار نفر در نماز جمعه امضا کردند که «این سریال اشک مومنین را درآورده» و خواستار توقف پخش آن شدند. با این حال، امام خمینی (ره) با رد این فشارها دستور ادامه پخش سریال را صادر کرد. این سریال در نهایت نتوانست به اندازه «شاه دزد» مورد اقبال عمومی قرار گیرد و نظر بینندگان را به خود جلب کند.
ژانر و ویژگی‌های شاخص
«اشک تمساح» در ژانر سیاسی و اجتماعی طبقه‌بندی می‌شود و به موضوعاتی چون فرصت‌طلبی، تغییر چهره‌های سیاسی پس از انقلاب و تقابل ارزش‌های انقلابی با واقعیت‌های اداری می‌پردازد. فضای داستان در روزهای آغازین انقلاب می‌گذرد و تلاش می‌کند تصویری از پیچیدگی‌های آن دوره ارائه دهد. این سریال از نظر مضمونی به «شاه دزد» نزدیک است و همچون آن، به بررسی مفاسد و تحولات اجتماعی در بستر تاریخی می‌پردازد.
جمع‌بندی
«اشک تمساح» یکی از آثار تلویزیونی قابل توجه اوایل دهه شصت است که با وجود حاشیه‌های سیاسی و توقف موقت در پخش، به دلیل پرداختن به موضوعی حساس و حضور عوامل شناخته‌شده، در تاریخ سریال‌سازی ایران جایگاه خود را حفظ کرده است. برای علاقه‌مندان به سریال‌های تاریخی-سیاسی و پژوهشگران تاریخ تلویزیون ایران، این مجموعه اثری قابل بررسی است.
داستان محمدعلی شاهدوست، مدیرکل حسابداری وزارت دربار پهلوی، است که پس از انقلاب برای ادای توضیحات احضار می‌شود و برخلاف انتظار به پست معاونت منصوب می‌گردد.
احمد نجیب‌زاده کارگردان، نویسنده و تدوینگر این سریال بوده است. او پیش‌تر سریال «شاه دزد» را ساخته بود.
این سریال در ۱۲ قسمت تولید و پخش شده است.
پس از پخش چند قسمت، به دلیل اعتراضات سیاسی گروه‌ها و فشارهای آن دوران پخش آن متوقف شد، اما با دستور امام خمینی (ره) ادامه یافت.
💬 دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید.