به گزارش سینماتک، گلشیفته فراهانی در فیلم تازه‌ای به کارگردانی شبنم زریاب، نویسنده و فیلم‌ساز افغانستانی، به کابل سال ۲۰۲۱ بازمی‌گردد؛ شهری که در آستانه سقوط به دست طالبان قرار دارد. فیلم «When She Hears the Bells» با عنوان اصلی فرانسوی «Les Clochettes de Kaboul»، داستان زنی بیوه به نام لیلا را روایت می‌کند که برای شروع زندگی تازه به کابل می‌رود، اما در محل کارش با واقعیتی تکان‌دهنده روبه‌رو می‌شود.
لیلا در آشپزخانه‌ای مشغول به کار می‌شود و بعد متوجه می‌شود این محل در واقع خانه‌ای برای اجرای مراسم با حضور پسران جوان است؛ جایی که کودکان و نوجوانان را به اجبار در لباس زنانه به رقص وامی‌دارند و از آن‌ها سوءاستفاده می‌شود. این شکل از بهره‌کشی که با عنوان «بچه‌بازی» شناخته می‌شود، به موضوع محوری داستان تبدیل می‌شود؛ هرچند کارگردان تأکید دارد فیلم بیش از آنکه صرفاً درباره این پدیده باشد، مسیر یک زن افغان را دنبال می‌کند که می‌خواهد پیش از فروپاشی شهر، جان چند کودک را نجات دهد.
روایت یک زن در روزهای سقوط کابل
داستان در تابستان ۲۰۲۱ می‌گذرد؛ زمانی که نیروهای طالبان به‌تدریج کنترل مناطق بیشتری از افغانستان را در دست می‌گرفتند و کابل به روزهای سرنوشت‌ساز خود نزدیک می‌شد. لیلا که به‌تازگی بیوه شده، در جریان کار با سازوکاری پنهان از آزار و بهره‌کشی کودکان روبه‌رو می‌شود. او تصمیم می‌گیرد برای کمک به گروهی از پسران اقدام کند؛ تصمیمی که با نزدیک شدن طالبان به پایتخت، خطر بیشتری پیدا می‌کند.
شبنم زریاب در گفت‌وگو با هالیوود ریپورتر توضیح داده است که انتخاب زاویه دید یک زن برای روایت روزهای پیش از سقوط کابل عمدی بوده است. به باور او، وضعیت زنان افغانستان پیش از بازگشت طالبان نیز شکننده بود و پس از اوت ۲۰۲۱ محدودیت‌ها و محرومیت‌های بیشتری بر زندگی آن‌ها تحمیل شد. زریاب می‌خواست به‌جای تکرار تصاویری که مخاطبان از روزهای پس از سقوط کابل در اخبار دیده‌اند، بخشی از واقعیت آن دوره را از نگاه یک زن نشان دهد.
«بچه‌بازی»؛ موضوعی تابو در مرکز داستان
یکی از محورهای حساس فیلم، پدیده «بچه‌بازی» است؛ اصطلاحی که به سوءاستفاده از پسران، از جمله وادار کردن آن‌ها به پوشیدن لباس زنانه و رقصیدن برای مردان قدرتمند، اشاره دارد. این پدیده در گزارش‌های حقوق بشری و رسانه‌ای درباره افغانستان نیز مطرح شده است.
زریاب می‌گوید این موضوع را نه به‌عنوان تنها موضوع فیلم، بلکه به‌عنوان بستری برای روایت زندگی لیلا انتخاب کرده است. او در مصاحبه خود از مصونیت برخی افراد صاحب‌نفوذ و سکوت در برابر این سوءاستفاده‌ها انتقاد می‌کند و معتقد است این پدیده نشانه‌ای از خشونت و نابرابری عمیق‌تر در جامعه است. به گفته کارگردان، حساسیت و تابو بودن موضوع حتی در روند انتخاب بازیگران نیز تأثیر گذاشته و برخی افراد پس از شنیدن عنوان فیلم از شرکت در آزمون بازیگری منصرف شده‌اند.
همکاری گلشیفته فراهانی و شبنم زریاب
کارگردان فیلم برای رسیدن به نقش لیلا، گلشیفته فراهانی را انتخاب کرد؛ بازیگری که نخستین بار با تماشای فیلم «درباره الی» ساخته اصغر فرهادی توجه زریاب را جلب کرده بود. او همچنین بازی فراهانی در «سنگ صبور» ساخته عتیق رحیمی را از دلایل مناسب بودن این بازیگر برای ایفای نقش یک زن افغان می‌داند.
زریاب در گفت‌وگو با هالیوود ریپورتر گفته است برقراری ارتباط با فراهانی چند ماه زمان برد، اما پس از آشنایی با موضوع فیلم، بازیگر ایرانی به‌سرعت پذیرفت در پروژه حضور پیدا کند. به گفته کارگردان، فراهانی علاوه بر اجرای نقش خود، به بازیگران کم‌تجربه‌تر و کودکان حاضر در فیلم نیز کمک می‌کرد و در هماهنگی حرکات و اجرای صحنه‌ها نقش مؤثری داشت.
این همکاری برای گروه فیلم حال‌وهوایی فراتر از یک پروژه سینمایی داشت. زریاب از شب‌هایی یاد کرده که بازیگران و عوامل ایرانی و افغان دور هم جمع می‌شدند، موسیقی می‌نواختند و آواز می‌خواندند؛ تجربه‌ای که به گفته او، پیوندی بر پایه فرهنگ مشترک و تجربه تبعید میان اعضای گروه ایجاد کرد.
فیلم‌برداری در مراکش و ثبت نماهایی از کابل
بخش عمده «When She Hears the Bells» در شهر کازابلانکای مراکش فیلم‌برداری شده است. گروه تولید در ابتدا منطقه کردستان عراق را نیز برای فیلم‌برداری بررسی کرده بود، اما به گفته زریاب، تحولات و بمباران‌های مرتبط با درگیری ایران و اسرائیل در سال ۲۰۲۴ باعث شد برنامه تغییر کند.
با این حال، فیلم شامل نماهایی واقعی از کابل است. زریاب توضیح داده که حضور گروه فیلم‌برداری در افغانستان امکان‌پذیر نبود؛ به همین دلیل با یک فیلم‌بردار ساکن این کشور که نامش را برای حفظ امنیت او فاش نمی‌کند، از راه دور همکاری کرد. این نماها عمدتاً تصاویر باز از خیابان‌ها و محله‌های کابل هستند و با هدف بازسازی فضای واقعی شهر و بدون به خطر انداختن ساکنان آن تهیه شده‌اند.
نخستین فیلم بلند شبنم زریاب در جشنواره تالین
«When She Hears the Bells» نخستین فیلم بلند داستانی شبنم زریاب است و در بخش مسابقه فیلم اول سی‌امین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم شب‌های سیاه تالین در استونی به نمایش درمی‌آید. این فیلم محصول مشترک فرانسه، آلمان و بلژیک است و مدت زمان آن ۸۳ دقیقه اعلام شده است. زبان فیلم فارسی است و گلشیفته فراهانی در کنار بازیگرانی چون سید هاشمی، مجتبی احمدی و فاطمه توکلی در آن حضور دارند.
زریاب که پیش‌تر فیلم کوتاه «Au bruit des clochettes» را درباره موضوع بچه‌بازی ساخته بود، در اثر تازه‌اش تمرکز را از تجربه کودکان به زندگی زنی منتقل کرده که در میانه بحران می‌کوشد از آن‌ها محافظت کند. او هدف خود را جلب توجه مخاطبان به رنج مردم افغانستان، به‌ویژه زنان و کودکان، توصیف کرده است؛ مردمی که به گفته او، در میان بحران‌های تازه جهان بار دیگر از نگاه رسانه‌ها دور مانده‌اند.
او نقش لیلا، زنی بیوه را بازی می‌کند که برای شروع زندگی تازه به کابل می‌رود و پس از آگاهی از سوءاستفاده از کودکان، برای نجات آن‌ها تلاش می‌کند.
شبنم زریاب، نویسنده و کارگردان افغانستانی ساکن پاریس، این فیلم را ساخته و فیلمنامه آن را با خواهرش پرنده زریاب نوشته است.
بخش عمده فیلم در کازابلانکای مراکش ساخته شده است؛ برخی نماهای واقعی کابل نیز با همکاری یک فیلم‌بردار محلی و به‌صورت از راه دور تهیه شده‌اند.
این فیلم در بخش مسابقه فیلم اول سی‌امین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم شب‌های سیاه تالین در استونی حضور دارد.
فیلم داستان زنی افغان در روزهای نزدیک به سقوط کابل در سال ۲۰۲۱ است که پس از کشف یک محل سوءاستفاده از پسران، برای نجات گروهی از کودکان اقدام می‌کند.
💬 دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید.