پرش به محتوا
مرتضی حاج سیداحمدی

مرتضی حاج سیداحمدی

محل تولد: تهران ملیت: ایرانی

بیوگرافی

مرتضی احمدی یکی از معدود هنرمندان ایرانی بود که در چهار عرصه همزمان درخشید: بازیگری، صداپیشگی، خوانندگی و نویسندگی. او فرهنگ عامه تهران را نه فقط روایت، بلکه مستند کرد. کتاب‌های او درباره «تهرون قدیم» امروز به منابع فرهنگی مهمی تبدیل شده‌اند. نکته قابل تحسین، جسارت سیاسی او در دوران جوانی است. تبعید به کرمان نشان می‌دهد که او هنر را از مسئولیت اجتماعی جدا نمی‌دانست. چرا که هنرمند واقعی، صدای زمانه خود است.

چرا مرتضی احمدی به خاطر یک پیش‌پرده به کرمان تبعید شد؟

مرتضی احمدی در ۱۰ آبان ۱۳۰۳ در تهران به دنیا آمد. تحصیلات خود را در دبستان منوچهری و دبیرستان شرف و روشن ادامه داد. فعالیت هنری او در سال ۱۳۲۱ با تئاتر آغاز شد. یک سال بعد، در ۱۳۲۲، برای اولین بار پیش‌پرده‌خوانی کرد. بنابراین مسیر او از دل سنت نمایشی ایرانی آغاز شد.

چرا مرتضی احمدی به خاطر یک پیش‌پرده به کرمان تبعید شد؟ - تصویر مقاله

در سال ۱۳۲۳، مرتضی احمدی به رادیو تهران پیوست. اما پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، برای مدتی از بازیگری فاصله گرفت و به اهواز رفت. پس از بازگشت، فعالیت خود را با سریال «تک‌مضراب» از سر گرفت. این بازگشت، نقطه شروع یکی از ماندگارترین مسیرهای هنری ایران بود.

چرا مرتضی احمدی به خاطر یک پیش‌پرده به کرمان تبعید شد؟ - تصویر ۲

نقطه عطف شهرت او در فروردین ۱۳۵۳ رقم خورد. مرتضی احمدی در نقش اول سریال پربیننده «هردمبیل» بازی کرد. در نظرخواهی مردمی سال ۱۳۵۶، او به عنوان محبوب‌ترین هنرپیشه رادیو انتخاب شد. این محبوبیت، فراتر از یک برنامه تلویزیونی بود؛ او به یک صدای آشنا برای میلیون‌ها ایرانی تبدیل شد.

اما ماندگارترین اثر مرتضی احمدی در عرصه صداپیشگی رقم خورد. او صداپیشه نقش «روباه مکار» در مجموعه «پینوکیو» بود. این نقش، برای نسل‌های مختلف ایرانی، صدایی فراموش‌نشدنی ساخت. همچنین روایت داستان‌های «شکرستان» از دیگر آثار ماندگار اوست.

چرا مرتضی احمدی به خاطر یک پیش‌پرده به کرمان تبعید شد؟ - تصویر ۳

در سینما نیز مرتضی احمدی کارنامه‌ای غنی دارد. «ماجرای زندگی» در ۱۳۳۲، «باباشمل»، «قلندر»، «مردی که زیاد می‌دانست»، «اتوبوس» در ۱۳۶۴، «ناصرالدین‌شاه آکتور سینما» در ۱۳۷۰ و «تحفه هند» در ۱۳۷۳ از جمله فیلم‌های او هستند. «کلاه‌قرمزی و پسرخاله» و «ستاره‌ها» در ۱۳۸۴ نیز بخش دیگری از کارنامه سینمایی او را تشکیل می‌دهند.

در تلویزیون، «هردمبیل» در ۱۳۵۳، «سلطان صاحبقران»، «آرایشگاه زیبا» در ۱۳۶۹، «تعطیلات نوروزی» در ۱۳۷۰، «دانی و من» در ۱۳۷۷ و «زیر بازارچه» در ۱۳۷۷ از جمله کارهای او هستند. این تنوع ژانر، نشان‌دهنده وسعت استعداد اوست.

نکته جالب درباره مرتضی احمدی، پیشینه ورزشی اوست. او در ۱۶ سالگی ورزش باستانی و فوتبال را شروع کرد و در تیم فوتبال راه‌آهن بازیکن و مربی شد. او طرفدار پر و پا قرص پرسپولیس بود. بنابراین هنر و ورزش، دو ستون زندگی او بودند.

زندگی مرتضی احمدی اما بدون حاشیه هم نبود. به دلیل اجرای پیش‌پرده‌ای درباره تجاوز سربازان آمریکایی به یک زن ایرانی، او به شش ماه تبعید به کرمان محکوم شد. این حکم با پیگیری محمد مسعود لغو شد. همچنین در ۱۵ بهمن ۱۳۲۷، او شاهد ترور شاه در دانشگاه تهران بود و دستگیر شد، اما پس از اثبات بی‌اطلاعی آزاد شد.

مرتضی احمدی در کنار بازیگری، یکی از معدود خوانندگان سبک بیات تهران بود. او بیش از ۴۰۰ ترانه ضربی و ۱۵۰ ترانه فکاهی خواند. همچنین کتاب‌های «کهنه‌های همیشه نو»، «فرهنگ بر و بچه‌های تهرون» و «پرسه در احوالات تهرون و تهرونیا» را نوشت. سرانجام، او در ۳۰ آذر ۱۳۹۳ در ۹۰ سالگی بر اثر مشکلات ریوی درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

آرین کاویان
آرین کاویان
نویسنده

آرین کاویان با بیش از ۱۲ سال سابقه در نقد و تحلیل فیلم، فعالیت خود را با مجلات سینمایی معتبر آغاز کرده است. او فارغ‌التحصیل رشته سینما از دانشگاه تهران بوده و در جشنواره‌های فیلم فجر و جشن خانه سینما به عنوان داور حضور داشته است. آرین به ابعاد فنی و روایی فیلم‌ها تسلط دارد و با زبانی ساده، مخاطب را به عمق داستان‌ها می‌برد. او معتقد است که هر فیلمی یک جهان است که باید آن را کشف کرد. با آرین در دل دنیای تصویر و داستان همراه شوید.

💬 دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید.

✍️ ارسال دیدگاه