زندایا

کودکی و پیشینه

زندایا از کودکی با رقص و تئاتر بزرگ شد. مادرش در تئاتر شکسپیر کالیفرنیا کار می‌کرد و زندایا ساعت‌ها در آنجا تمرین می‌کرد. او رقص هولا و هیپ‌هاپ را آموخت و در گروه رقص Future Shock Oakland عضو بود. قبل از بازیگری، به عنوان مدل کودک برای برندهایی مثل Macy’s و Old Navy کار می‌کرد و به عنوان رقصنده پشتیبان نیز فعالیت داشت.

دیزنی: نقطه شروع شهرت (۲۰۱۰-۲۰۱۷)

در سال ۲۰۱۰ و در سن ۱۴ سالگی، زندایا نقش راکی بلو را در سریال «Shake It Up» از شبکه دیزنی به دست آورد. این سریال او را به چهره‌ای آشنا برای میلیون‌ها بیننده جوان تبدیل کرد. او در این دوران آهنگ‌های متعددی منتشر کرد، از جمله تک‌آهنگ «Replay» که به رتبه ۴۰ در جدول Billboard Hot 100 رسید.

پس از «Shake It Up»، او در سریال «K.C. Undercover» (۲۰۱۵-۲۰۱۸) هم بازی کرد و هم تهیه‌کننده بود. در این پروژه، زندایا شرایط خاصی برای نقش تعیین کرد؛ از جمله اینکه می‌خواست خانواده شخصیت KC با بازیگران رنگین‌پوست به تصویر کشیده شود و شخصیتش «یک نابغه» باشد، نه صرفاً یک دختر جذاب.

جهش به هالیوود: نقطه عطف ۲۰۱۷

سال ۲۰۱۷ نقطه عطف حرفه‌ای زندایا بود. او در دو فیلم بزرگ ظاهر شد:

• «مرد عنکبوتی: بازگشت به خانه» در نقش MJ (میشل جونز)
• «بزرگترین شومن» در نقش آن ویلر

نقش MJ او را به دنیای مارول و فرانچایز «مرد عنکبوتی» وارد کرد و در ادامه در «مرد عنکبوتی: دور از خانه» (۲۰۱۹) و «مرد عنکبوتی: راهی به خانه نیست» (۲۰۲۱) نیز تکرار شد.

«سرخوشی» (Euphoria): تثبیت به عنوان بازیگر جدی

مهم‌ترین تغییر مسیر حرفه‌ای زندایا با سریال «سرخوشی» (Euphoria) در سال ۲۰۱۹ رقم خورد. او نقش رو بنت (Rue Bennett) را بازی کرد؛ دختری نوجوان که با اعتیاد، اضطراب و مشکلات سلامت روان دست و پنجه نرم می‌کند. این نقش کاملاً متفاوت از شخصیت دوست‌داشتنی «راکی بلو» دیزنی بود و به زندایا اجازه داد توانایی‌های دراماتیک خود را نشان دهد.

جوایز امی

• ۲۰۲۰: جایزه امی بهترین بازیگر نقش اول زن در سریال درام — جوان‌ترین برنده تاریخ در این رشته در سن ۲۴ سالگی
• ۲۰۲۲: دومین جایزه امی برای همان نقش — اولین زن سیاهپوست که دو بار این جایزه را برنده شد
• ۲۰۲۶: سومین نامزدی امی برای فصل آخر «سرخوشی»

فرانچایزهای بزرگ: «تل‌ماسه» و «ادیسه»

زندایا در کنار «مرد عنکبوتی»، در فرانچایز علمی-تخیلی «تل‌ماسه» (Dune) ساخته دنیس ویلنوو نیز نقش چانی (Chani) را ایفا می‌کند:

• «تل‌ماسه» (۲۰۲۱)
• «تل‌ماسه: قسمت دوم» (۲۰۲۴)
• «تل‌ماسه: قسمت سوم» (دسامبر ۲۰۲۶) — قرار است نقش چانی در این قسمت پررنگ‌تر باشد

در سال ۲۰۲۶، او در فیلم «ادیسه» (The Odyssey) ساخته کریستوفر نولان نقش آتنا را بازی کرد؛ فیلمی که با IMAX 70mm فیلمبرداری شد و بودجه‌ای حدود ۲۵۰ میلیون دلار داشت.

موفقیت مالی: بالاترین فروش ۲۰۲۱

زندایا در سال ۲۰۲۱ با بازی در سه فیلم «مرد عنکبوتی: راهی به خانه نیست» (۱۹.۷ میلیارد دلار)، «تل‌ماسه» (۱.۰۷ میلیارد) و «Space Jam: A New Legacy» (۷۰۵ میلیون)، مجموعاً ۸.۸۵ میلیارد دلار فروش داشت و به پردرآمدترین بازیگر آمریکایی آن سال تبدیل شد.

موسیقی و مد

موسیقی: زندایا در کنار بازیگری، خواننده و رقصنده نیز هست. آلبوم اول او «Zendaya» در سال ۲۰۱۳ منتشر شد و تک‌آهنگ «Replay» از آن به رتبه ۴۰ Billboard رسید. او همچنین در فیلم «بزرگترین شومن» آهنگ «Rewrite the Stars» را با زک افرون خواند.

مد: زندایا به عنوان نماد مد (Fashion Icon) شناخته می‌شود. او در سال ۲۰۲۱ جایزه CFDA Fashion Icon را دریافت کرد و جوان‌ترین برنده تاریخ این جایزه شد. او سفیر برندهای Lancôme، Bulgari و Valentino است.

حواشی و موضع‌گیری‌ها

زندایا برخلاف بسیاری از ستاره‌ها، از موضع‌گیری درباره مسائل اجتماعی نمی‌ترسد:

موضع‌گیری درباره موی آفرو (۲۰۱۵)

در مراسم اسکار ۲۰۱۵، زندایا با موهای رستا حاضر شد و یک مجری تلویزیونی گفت موهایش «بوی پچولی و ماریجوانا می‌دهد». زندایا در پاسخ نوشت: «این یک کلیشه توهین‌آمیز است… به اندازه کافی انتقاد از موی آفروآمریکایی در جامعه وجود دارد بدون اینکه افراد نادان درباره بافت موی دیگران قضاوت کنند». این واکنش بعدها به قانون CROWN (منع تبعیض بر اساس مدل موی آفرو در آمریکا) نسبت داده شد.

انتقاد از فتوشاپ (۲۰۱۵)

او از یک مجله به دلیل دستکاری تصاویرش با فتوشاپ انتقاد کرد و عکس‌های اصلی را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد و نوشت: «فتوشاپ برای تغییر بدن یک دختر ۱۹ ساله استفاده شده بود».

موضع‌گیری درباره «فعالist» بودن

زندایا برچسب «فعال» (Activist) را برای خود نمی‌پذیرد و می‌گوید: «فعال بودن یک سبک زندگی است… من آن را به ارث نبرده‌ام».