
به گزارش سینماتک، «معصومیت از دست رفته» یکی از ماندگارترین و بحثبرانگیزترین سریالهای تاریخی-مذهبی تلویزیون ایران است که در ماه محرم سال ۱۳۸۲ از شبکه سه سیما پخش شد. این مجموعه به کارگردانی داود میرباقری، با روایتی متفاوت از دوران حکومت بنیامیه و واقعه کربلا، توانست مخاطبان گستردهای را جذب کند و به یکی از آثار شاخص در کارنامه کارگردانش تبدیل شود.
معرفی سریال و اطلاعات کلی
«معصومیت از دست رفته» مجموعهای تلویزیونی در ژانر درام تاریخی-مذهبی است که محصول گروه فیلم و سریال شبکه سه سیما به تهیهکنندگی محمد مسعود است. فیلمنامه این سریال را حسن میرباقری و محمد بیرانوند نوشتهاند و موسیقی آن ساخته فریدون شهبازیان است. تیتراژ پایانی سریال با صدای محمد اصفهانی اجرا شده است. این مجموعه برای نخستین بار در سال ۱۳۸۲ (۲۰۰۳ میلادی) از تلویزیون ایران پخش شد.
خلاصه داستان
داستان سریال در سده نخست هجری و همزمان با دوران حکومت بنیامیه میگذرد. محور روایت، شخصیتی ساختگی به نام «شوذب» است که در روزگار خلافت امام علی (ع) از یاران آن حضرت بوده، اما اکنون در کوفه خزانهدار امویان شده است. زندگی شوذب میان عشق دو زن گرفتار شده: «ماریا» زنی مسیحی که خاطرات شیرینی از دوران خلافت امام علی (ع) دارد و «حمیرا» زنی یهودی که با وسوسههای خود شوذب را به سمت دستگاه خلافت امویان سوق میدهد و او را از ایمان و اصالت خود دور میکند. این مثلث عشقی و کشمکشهای سیاسی، شوذب را به مسیری میکشاند که سرنوشتی تراژیک را برای او و خانوادهاش رقم میزند .
کارگردان و عوامل اصلی
کارگردان این مجموعه، سید داود میرباقری، از نامآورترین کارگردانان تاریخ تلویزیون ایران است که آثاری چون «مسافر ری»، «مختارنامه» و «سلمان فارسی» را در کارنامه دارد. تهیهکنندگی سریال بر عهده محمد مسعود بوده و فیلمنامه آن توسط حسن میرباقری و محمد بیرانوند به نگارش درآمده است. از دیگر عوامل میتوان به فریدون شهبازیان (موسیقی)، مجید میرفخرایی (مدیر هنری)، ویشکا آسایش (طراح صحنه)، مهدی حسینیوند (تدوین) و حمیدرضا آشتیانیپور (سرپرست گویندگان) اشاره کرد .
بازیگران و نقشهای مهم

این سریال از ترکیبی از بازیگران مطرح و باتجربه سینما و تلویزیون ایران بهره برده است. امین تارخ در نقش محوری «شوذب» بازی میکند و در کنار او فریبا کوثری نقش «ماریا» و سارا خوئینیها نقش «حمیرا» را ایفا میکنند. سایر بازیگران اصلی عبارتاند از:
- امین زندگانی در نقش «زید» (پسر شوذب)
- حدیث فولادوند در نقش «ربابه»
- داریوش فرهنگ در نقش «عبیدالله بن زیاد»
- انوشیروان ارجمند در نقش «حجاج بن یوسف ثقفی»
- داود رشیدی
- رضا رویگری
- اکبر عبدی
- مرضیه برومند
- آهو خردمند
- مریم بوبانی
حضور بازیگرانی چون اکبر عبدی در نقشی جدی و متفاوت از آثار کمدیاش، از نکات قابل توجه ترکیب بازیگران این سریال بود .
فصلها و تعداد قسمتها
«معصومیت از دست رفته» در یک فصل تولید و پخش شده است. درباره تعداد دقیق قسمتهای آن اختلاف نظر وجود دارد؛ برخی منابع تعداد آن را ۱۳ قسمت ۴۵ دقیقهای ذکر کردهاند ، در حالی که منابع دیگر به نسخههای ۱۵، ۱۶ یا ۱۹ قسمتی (با مدت زمان متفاوت برای نسخههای دوبلهشده به زبانهای دیگر) اشاره دارند . نسخه اصلی فارسی که از شبکه سه پخش شد، معمولاً ۱۳ تا ۱۶ قسمت گزارش شده است.
وضعیت پخش و زمانبندی
این سریال یک اثر پایانیافته است و فصل جدیدی در دست تولید یا پخش ندارد. «معصومیت از دست رفته» نخستین بار در سال ۱۳۸۲ (محرم ۱۴۲۴ قمری) از شبکه سه سیما پخش شد و پس از آن بارها از شبکههای مختلف سیما بازپخش شده است. از جمله این بازپخشها میتوان به پخش از شبکه افق در مهر ۱۳۹۵ و پخش دوبلهشده به زبان آذری از شبکه سحر در خرداد ۱۴۰۵ اشاره کرد.
ژانر، سبک و ویژگیهای شاخص

«معصومیت از دست رفته» در ژانر درام تاریخی-مذهبی جای میگیرد، اما رویکرد آن به تاریخ و مذهب با بسیاری از آثار همژانر خود متفاوت است. میرباقری به جای روایت مستقیم و هagiوگرافیک از وقایع صدر اسلام، شخصیتی خیالی و خاکستری (شوذب) را در مرکز قرار میدهد که در کشمکش میان عشق، قدرت و ایمان گرفتار شده است. این رویکرد انسانی و غیرسیاهوسفید به شخصیتها، از ویژگیهای شاخص سریال است که آن را از بسیاری از تولیدات مذهبی تلویزیون متمایز میکند. فضاسازی دوران اموی، طراحی صحنه و لباس، و موسیقی فریدون شهبازیان از نقاط قوت فنی سریال به شمار میرود.
امتیاز IMDb و بازخوردها
سریال «معصومیت از دست رفته» در پایگاه IMDb امتیاز ۵.۶ از ۱۰ را دارد. در پایگاه ایرانی منظوم نیز امتیاز ۶.۹ از ۱۰ بر اساس رأی کاربران ثبت شده است . با وجود امتیاز نهچندان بالا در IMDb، سریال در زمان پخش خود با استقبال گسترده مخاطبان ایرانی روبهرو شد و به یکی از پربینندهترین سریالهای آن سال تبدیل گشت. منتقدان به بازیهای قوی بازیگران اصلی، بهویژه امین تارخ، و فضاسازی تاریخی اثر اشاره کردهاند.
جوایز و افتخارات
در منابع معتبر موجود، به کسب جایزه مشخصی برای این سریال اشاره نشده است. با این حال، جایگاه آن بهعنوان یکی از آثار شاخص داود میرباقری و یکی از سریالهای ماندگار تلویزیون ایران در دهه هشتاد خورشیدی، در تاریخ رسانه ملی ثبت شده است.
جمعبندی و دلایل تماشا
«معصومیت از دست رفته» را میتوان از چند منظر دید: به عنوان یک درام تاریخی با روایتی جذاب از عشق، خیانت و وسوسه؛ به عنوان اثری مذهبی که تلاش میکند با شخصیتهایی خاکستری و انسانی، مفاهیم ایمان و سقوط را روایت کند؛ و به عنوان یکی از آثار مهم کارنامه داود میرباقری که مسیر را برای ساخت «مختارنامه» هموار کرد. تماشای این سریال برای علاقهمندان به تاریخ صدر اسلام، درامهای تاریخی و بازیهای ماندگار امین تارخ توصیه میشود.
این سریال برای نخستین بار در سال ۱۳۸۲ خورشیدی از شبکه سه سیما پخش شد.
کارگردان این سریال داود میرباقری است و تهیهکنندگی آن را محمد مسعود بر عهده داشته است.
امین تارخ نقش شوذب را در این سریال ایفا کرده است.
درباره تعداد قسمتها اختلاف نظر وجود دارد؛ نسخه اصلی فارسی معمولاً ۱۳ تا ۱۶ قسمت گزارش شده است. منابع رسمی شبکه سه تعداد را ۱۳ قسمت ۴۵ دقیقهای ذکر کردهاند.
این سریال در پایگاه IMDb امتیاز ۵.۶ از ۱۰ را دارد.

💬 دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید.