پرش به محتوا
پرتره عزت‌الله انتظامی

عزت‌الله انتظامی

Ezzatolah Entezami
محل تولد: تهران، ایران ملیت: ایرانی

بیوگرافی

عزت‌الله انتظامی، ملقب به «آقای بازیگر»، بازیگر فقید تئاتر، سینما و تلویزیون ایران بود که با نقش‌آفرینی در فیلم «گاو» به کارگردانی داریوش مهرجویی به شهرت رسید و نخستین بازیگر ایرانی برنده جایزه بین‌المللی شد. او در طول بیش از هفت دهه فعالیت، با کارگردانان بزرگ بسیاری همکاری کرد و دو بار سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد را از آن خود کرد.

عزت‌الله انتظامی | آقای بازیگر سینمای ایران

عزت‌الله انتظامی | آقای بازیگر سینمای ایران - تصویر مقاله

به گزارش سینماتک، عزت‌الله انتظامی (زاده ۳۱ خرداد ۱۳۰۳ – درگذشته ۲۶ مرداد ۱۳۹۷) بازیگر نامدار تئاتر، سینما و تلویزیون ایران بود که به دلیل جایگاه رفیع هنری‌اش لقب «آقای بازیگر» را دریافت کرد. او که فعالیت خود را از نوجوانی در تماشاخانه‌های لاله‌زار آغاز کرد، با ایفای نقش «مش‌حسن» در فیلم «گاو» (۱۳۴۸) به کارگردانی داریوش مهرجویی به چهره‌ای ماندگار در سینمای ایران تبدیل شد و نخستین بازیگر ایرانی لقب گرفت که موفق به دریافت جایزه از یک جشنواره بین‌المللی شد .

دوران کودکی و زندگی شخصی

عزت‌الله انتظامی در سال ۱۳۰۳ در محله سنگلج تهران چشم به جهان گشود. پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی، وارد هنرستان صنعتی تهران شد و در رشته برق به تحصیل پرداخت. اما عشق به هنر او را به مسیر دیگری کشاند. او از حدود ۱۴ سالگی با پیش‌پرده‌خوانی در تماشاخانه‌های لاله‌زار فعالیت هنری خود را آغاز کرد و در سال ۱۳۲۰ نخستین نمایش حرفه‌ای خود را با عنوان «اولتیماتوم» نوشته پرویز خطیبی در تئاتر پاریس خیابان لاله‌زار اجرا کرد . انتظامی برای تکمیل آموخته‌های خود به آلمان سفر کرد و در شهر هانوفر در مدرسه شبانه آموزش سینما و تئاتر به تحصیل پرداخت. او پس از بازگشت به ایران، در سال ۱۳۴۸ بدون کنکور وارد دانشگاه هنرهای زیبای تهران در رشته تئاتر شد و بعدها به تدریس در دانشکده هنرهای زیبا و دانشگاه الزهرا پرداخت . مجید انتظامی، آهنگساز برجسته ایرانی، فرزند اوست .

عزت‌الله انتظامی | آقای بازیگر سینمای ایران - تصویر ۲

آغاز فعالیت حرفه‌ای

انتظامی پیش از ورود به سینما، سال‌ها در تئاتر و تلویزیون فعالیت کرد. نخستین تجربه سینمایی او به فیلم «واریته بهاری» به کارگردانی پرویز خطیبی بازمی‌گردد، اما نقطه عطف زندگی حرفه‌ای او سال ۱۳۴۸ و بازی در فیلم «گاو» بود. داریوش مهرجویی استعداد او را کشف کرد و انتظامی با ایفای نقش یک روستایی ساده‌دل که پس از مرگ گاو محبوبش دچار بحران روانی می‌شود، توانایی خارق‌العاده خود را به نمایش گذاشت .

عزت‌الله انتظامی | آقای بازیگر سینمای ایران - تصویر ۳

مسیر موفقیت و شهرت

پس از «گاو»، انتظامی به یکی از چهره‌های اصلی سینمای موج نو ایران تبدیل شد و در آثار شاخصی چون «آقای هالو»، «پستچی»، «دایره مینا»، «حاجی واشنگتن»، «کمال‌الملک»، «اجاره‌نشین‌ها»، «هامون»، «بانو»، «روز فرشته» و «روز واقعه» نقش‌آفرینی کرد. او با کارگردانان بزرگی چون علی حاتمی، ناصر تقوایی، رخشان بنی‌اعتماد، محسن مخملباف و بهروز افخمی همکاری داشت و در سریال ماندگار «هزاردستان» نیز به ایفای نقش پرداخت . منتقدان و منابع معتبر، انتظامی را در کنار علی نصیریان، محمدعلی کشاورز، جمشید مشایخی و داوود رشیدی، یکی از «پنج بازیگر مهم تاریخ سینمای ایران» می‌دانند .

جوایز و افتخارات

عزت‌الله انتظامی در طول فعالیت حرفه‌ای خود جوایز متعددی دریافت کرد. مهم‌ترین افتخار بین‌المللی او، دریافت جایزه هوگوی نقره‌ای بهترین بازیگر نقش اول مرد از جشنواره بین‌المللی فیلم شیکاگو در سال ۱۹۷۱ برای فیلم «گاو» بود که او را به نخستین بازیگر ایرانی برنده جایزه از یک جشنواره معتبر جهانی تبدیل کرد . در جشنواره فیلم فجر نیز او دو بار سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد را برای فیلم‌های «گراند سینما» (۱۳۶۷) و «روز فرشته» (۱۳۷۲) دریافت کرد. همچنین سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را برای «خانه‌ای روی آب» (۱۳۸۰) و «گاوخونی» (۱۳۸۲) به دست آورد و برای فیلم «ناصرالدین‌شاه آکتور سینما» لوح تقدیر گرفت .

عزت‌الله انتظامی | آقای بازیگر سینمای ایران - تصویر ۴

جدیدترین فعالیت‌ها و وضعیت فعلی

عزت‌الله انتظامی در سال‌های پایانی عمر خود نیز از عرصه بازیگری کناره نگرفت. از آخرین آثار سینمایی او می‌توان به «زادبوم» (۱۳۸۷)، «زندگی با چشمان بسته» (۱۳۸۷)، «چهل سالگی» (۱۳۸۸) و «راه آبی ابریشم» اشاره کرد که آخرین حضور سینمایی او محسوب می‌شود . او در بامداد ۲۶ مرداد ۱۳۹۷ (۱۷ اوت ۲۰۱۸) در سن ۹۴ سالگی در بیمارستان شهید باهنر تهران بر اثر کهولت سن درگذشت و بدین ترتیب، یکی از درخشان‌ترین فصل‌های تاریخ سینمای ایران بسته شد .

جمع‌بندی

عزت‌الله انتظامی نه تنها یک بازیگر، بلکه نمادی از تعهد و عشق به هنر بود. او با انتخاب نقش‌های دشوار و شخصیت‌های چندلایه، استانداردهای تازه‌ای برای بازیگری در ایران تعریف کرد و با کسب نخستین جایزه بین‌المللی بازیگری، اعتبار جهانی برای سینمای ایران به ارمغان آورد. نام او به عنوان «آقای بازیگر» برای همیشه در حافظه فرهنگی ایران ثبت شده است.

عزت‌الله انتظامی در چه سالی به دنیا آمد؟

او در ۳۱ خرداد ۱۳۰۳ (۲۱ ژوئن ۱۹۲۴) در تهران به دنیا آمد.

عزت‌الله انتظامی برای چه فیلمی برنده جایزه بین‌المللی شد؟

او برای بازی در فیلم «گاو» به کارگردانی داریوش مهرجویی، جایزه هوگوی نقره‌ای بهترین بازیگر از جشنواره فیلم شیکاگو را دریافت کرد.

مهم‌ترین فیلم‌های عزت‌الله انتظامی کدام‌اند؟

از شاخص‌ترین آثار او می‌توان به «گاو»، «حاجی واشنگتن»، «کمال‌الملک»، «اجاره‌نشین‌ها»، «هامون»، «روز فرشته» و «روز واقعه» اشاره کرد.

عزت‌الله انتظامی چه زمانی درگذشت؟

او در بامداد ۲۶ مرداد ۱۳۹۷ (۱۷ اوت ۲۰۱۸) در سن ۹۴ سالگی در تهران درگذشت.

صابر کاظمی
صابر کاظمی
نویسنده

کارشناس ارشد جامعه شناسی و سابقه فعالیت در حوزه رسانه و مطبوعات و آشنایی با محافل ادبی و هنری و نقد و بررسی کتاب و فیلم

💬 دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید.

✍️ ارسال دیدگاه

آن هیو سوپ با شکست تام هنکس و جک بلک تاریخ‌ساز شد

آن هیو سوپ با شکست تام هنکس و جک بلک تاریخ‌ساز شد

مشاهده خبر ←