پرش به محتوا
دنیا فنی‌زاده | عروسک‌گردان ماندگار کلاه‌قرمزی

دنیا فنی‌زاده

Donya Fannizadeh
محل تولد: تهران، ایران ملیت: ایرانی

بیوگرافی

دنیا فنی‌زاده، عروسک‌گردان برجسته ایرانی و دختر پرویز فنی‌زاده، بازیگر فقید سینما بود. او بیشتر برای جان بخشیدن به عروسک محبوب کلاه‌قرمزی در مجموعه‌های تلویزیونی ایرج طهماسب شناخته می‌شود و پس از سال‌ها مبارزه با بیماری سرطان در دی‌ماه ۱۳۹۵ درگذشت.

دنیا فنی‌زاده | عروسک‌گردان ماندگار کلاه‌قرمزی

به گزارش سینماتک، دنیا فنی‌زاده، عروسک‌گردان و هنرمند تئاتر عروسکی ایران، چهره‌ای است که نامش با یکی از محبوب‌ترین شخصیت‌های تلویزیونی تاریخ ایران گره خورده است: کلاه‌قرمزی. او با هنر خود به عروسک‌هایی جان بخشید که سال‌ها همراه کودکان و بزرگسالان ایرانی بودند و پس از درگذشت زودهنگامش در ۴۹ سالگی، یادش همچنان در خاطره‌ها زنده مانده است.

دوران کودکی و زندگی شخصی

دنیا فنی‌زاده در سال ۱۳۴۶ در تهران و در خانواده‌ای هنری به دنیا آمد. پدر او، پرویز فنی‌زاده، از بازیگران برجسته سینما و تلویزیون ایران بود که با آثاری چون «گوزن‌ها» و سریال «دایی‌جان ناپلئون» شناخته می‌شد . به دلیل شغل پدر، دنیا از کودکی در جشنواره‌های مختلف کودک و نوجوان حضور داشت و با آثار عروسکی داخلی و خارجی آشنا شد. همین آشنایی اولیه، مسیر زندگی او را به سمت عروسک‌گردانی هدایت کرد .

او با آبتین سهامی ازدواج کرد و صاحب دو پسر به نام‌های ارشیا و سیاوش شد .

آغاز فعالیت حرفه‌ای

فنی‌زاده فعالیت حرفه‌ای خود را در سال ۱۳۶۴ و با برنامه عروسکی تلویزیونی «چتر با آواز باران» آغاز کرد. در این برنامه که در قسمت‌های ۲۵ دقیقه‌ای برای شبکه اول سیما تولید می‌شد، او عروسک‌گردانی و آوازخوانی یکی از دو عروسک جوجه را بر عهده داشت . پس از آن، در برنامه «زاغچه کنجکاو» به کارگردانی رضا فیاضی حضور یافت و به تدریج جایگاه خود را به عنوان عروسک‌گردان در تلویزیون تثبیت کرد .

او در ادامه در فیلم سینمایی «گربه آوازخوان» به کارگردانی کامبوزیا پرتوی عروسک‌گردانی کرد و تجربه خود را در سینما نیز گسترش داد .

مسیر موفقیت و شهرت

نقطه عطف حرفه‌ای فنی‌زاده، همکاری با ایرج طهماسب و حمید جبلی در برنامه «صندوق پست» بود. در این برنامه بود که عروسک کلاه‌قرمزی متولد شد و فنی‌زاده عروسک‌گردانی آن را بر عهده گرفت. کلاه‌قرمزی که قرار نبود ماندگار شود، به یکی از مشهورترین شخصیت‌های تلویزیون ایران تبدیل شد و نام فنی‌زاده را برای همیشه با خود همراه کرد .

او در فیلم‌های سینمایی «کلاه قرمزی و پسرخاله»، «کلاه قرمزی و سروناز» و «کلاه قرمزی و بچه‌ننه» و همچنین مجموعه‌های تلویزیونی متعددی چون «زاغچه کنجکاو»، «هادی و هدی»، «بزبز قندی»، «اتل متل»، «صندوق پست»، «قصه‌های خاله عنکبوت»، «جقجقه و فرفره»، «جینگیل و فینگیل»، «قصه‌های خاله قورباغه»، «روباه و خروس»، «دارا و سارا»، «شنگول و منگول» و «کلاه قرمزی» عروسک‌گردانی کرده است .

نگاه حرفه‌ای او به عروسک‌گردانی فراتر از ظاهر عروسک بود. فنی‌زاده معتقد بود که ساختار بیرونی و زیبایی ظاهری عروسک چندان مهم نیست؛ آنچه اهمیت دارد کیفیت ساخت عروسک و توانایی عروسک‌گردان در برقراری ارتباط با آن است. او بیش از هر چیز به دنبال عروسکی بود که بتواند با آن خوب کار کند و گروه تولیدی که برای ساخت برنامه فکر و اندیشه داشته باشد .

جوایز و افتخارات

در منابع بررسی‌شده، جایزه رسمی فردی برای دنیا فنی‌زاده ثبت نشده است. با این حال، در بیست و هفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، مراسم بزرگداشتی برای او برگزار شد و از سال‌ها فعالیتش در عرصه عروسک‌گردانی تقدیر به عمل آمد .

جدیدترین فعالیت‌ها و وضعیت فعلی

دنیا فنی‌زاده پس از سال‌ها مبارزه با بیماری سرطان، سرانجام در صبح روز ۸ دی‌ماه ۱۳۹۵ در بیمارستان درگذشت . مراسم تشییع پیکر او با حضور هنرمندان و علاقه‌مندان در خانه سینما برگزار و پیکر او در قطعه هنرمندان بهشت زهرا آرام گرفت .

پس از درگذشت او، شیما بخشنده عروسک‌گردانی کلاه‌قرمزی را بر عهده گرفت، هرچند خودش تأکید کرده که هیچ‌گاه جای فنی‌زاده را نخواهد گرفت . یاد و خاطره دنیا فنی‌زاده هر ساله در سالگرد درگذشتش توسط همکاران و رسانه‌ها گرامی داشته می‌شود.

جمع‌بندی

دنیا فنی‌زاده زندگی حرفه‌ای خود را وقف هنر عروسک‌گردانی و شادکردن کودکان و نوجوانان کرد. او با جان بخشیدن به کلاه‌قرمزی، بخشی از حافظه جمعی چند نسل از ایرانیان را شکل داد. اگرچه عمرش کوتاه بود، اما هنرش در یادها ماندگار شد و نامش به عنوان یکی از تأثیرگذارترین عروسک‌گردان‌های ایران ثبت شده است.

دنیا فنی‌زاده چه نسبتی با پرویز فنی‌زاده داشت؟

دنیا فنی‌زاده دختر پرویز فنی‌زاده، بازیگر برجسته سینما و تلویزیون ایران بود.

دنیا فنی‌زاده چه زمانی درگذشت؟

او در صبح ۸ دی‌ماه ۱۳۹۵ پس از سال‌ها مبارزه با بیماری سرطان در بیمارستان درگذشت.

مشهورترین عروسکی که دنیا فنی‌زاده عروسک‌گردانی می‌کرد چه بود؟

کلاه‌قرمزی، عروسک محبوب مجموعه‌های تلویزیونی ایرج طهماسب، مشهورترین عروسکی است که دنیا فنی‌زاده به آن جان بخشید.

دنیا فنی‌زاده فعالیت هنری خود را از چه زمانی آغاز کرد؟

او فعالیت حرفه‌ای عروسک‌گردانی را در سال ۱۳۶۴ با برنامه تلویزیونی «چتر با آواز باران» آغاز کرد.

صابر کاظمی
صابر کاظمی
نویسنده

کارشناس ارشد جامعه شناسی و سابقه فعالیت در حوزه رسانه و مطبوعات و آشنایی با محافل ادبی و هنری و نقد و بررسی کتاب و فیلم

💬 دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید.

✍️ ارسال دیدگاه

چرا منتقدان «کلیف بوث» را بهترین فیلم سال می‌خوانند؟

چرا منتقدان «کلیف بوث» را بهترین فیلم سال می‌خوانند؟

مشاهده خبر ←