شهلا ریاحی با نام اصلی قدرت‌الزمان وفادوست در ۱۷ بهمن ۱۳۰۵ در تهران به دنیا آمد. او در ۱۷ سالگی و به تشویق همسرش اسماعیل ریاحی وارد تئاتر شد. نخستین بازی او در نمایش «سیاست هارون‌الرشید» به کارگردانی معزالدیوان فکری بود. این نقش با استقبال زیادی روبه‌رو شد و او را به عنوان بازیگری مستعد معرفی کرد.
ورود شهلا ریاحی به سینما در سال ۱۳۳۰ با فیلم «خواب‌های طلایی» به کارگردانی معزالدیوان فکری رقم خورد. او به سرعت به یکی از ستاره‌های محبوب دهه ۳۰ تبدیل شد. بنابراین مسیر او از تئاتر به سینما، یک حرکت طبیعی و سریع بود.
اما نقطه عطف تاریخی شهلا ریاحی در سال ۱۳۳۵ رقم خورد. او فیلم «مرجان» را کارگردانی کرد. با این کار، نام خود را به عنوان نخستین کارگردان زن سینمای ایران ثبت کرد. نکته جالب اینجاست که او به دلیل نبود سرمایه‌گذار، شخصاً تهیه‌کنندگی و کارگردانی را بر عهده گرفت. اما به احترام بازیگر همکارش محمدعلی جعفری، نامش را در تیتراژ به عنوان کارگردان نگذاشت و فقط «تهیه‌کننده: شهلا ریاحی» نوشت.
در کارنامه سینمایی شهلا ریاحی، فیلم‌های ماندگاری دیده می‌شود. «دلشدگان» در ۱۳۷۰ به کارگردانی علی حاتمی، «بچه‌های طلاق» در ۱۳۶۸، «دو فیلم با یک بلیت» در ۱۳۶۹ و «گلنار» در ۱۳۶۷ از جمله این آثار هستند. «پرستار شب»، «پرنده کوچک خوشبختی»، «درشکه‌چی» و «خانه‌خراب» نیز بخش دیگری از کارنامه او را تشکیل می‌دهند.
در تلویزیون اما شهلا ریاحی با نقش‌های ماندگاری شناخته می‌شود. «در خانه» در ۱۳۶۵ با نقش عزیزخانم، «همسران» در ۱۳۷۳، «همسایه‌ها» در ۱۳۷۲، «این خانه دور است» در ۱۳۷۰ و «مهمان‌پذیر طوبی» در ۱۳۸۱ از جمله کارهای او هستند. نقش عزیزخانم در «در خانه» به یکی از محبوب‌ترین شخصیت‌های تلویزیونی دهه ۶۰ تبدیل شد.
شهلا ریاحی در عرصه دوبله و گویندگی نیز فعالیت داشت. او در دوبله فیلم‌های معروفی چون «بربادرفته» و «دلیجان آتش» حضور داشت. همچنین گوینده رادیو و مجری برنامه‌های کودک بود. بنابراین او یک هنرمند چندوجهی محسوب می‌شود.
نکته جالب درباره حرفه او، نقش مادر از جوانی است. از اواسط دهه ۴۰ و در حالی که هنوز جوان بود، با کمک گریم در نقش مادران کهنسال ظاهر شد. این راه را تا سال‌های بعد ادامه داد. بنابراین او یکی از پیشگامان گریم سنگین در سینمای ایران نیز بود.
آخرین حضور سینمایی شهلا ریاحی، حضور افتخاری در فیلم «نهنگ عنبر ۲» در ۱۳۹۵ بود. سرانجام او در ۱۰ دی ۱۳۹۸ در ۹۳ سالگی بر اثر دمانس (زوال عقل) پس از حدود ۱۰ ماه بستری درگذشت. پیکر او در ۱۵ دی ۱۳۹۸ با حضور هنرمندان و مردم در تالار وحدت تشییع و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
در نهایت، شهلا ریاحی فقط یک بازیگر نبود. او یک پیشگام بود که در دورانی که زنان کمتر در پشت دوربین حضور داشتند، کارگردانی را تجربه کرد. او با «مرجان» یک مسیر تاریخی را باز کرد. چرا که تاریخ سینمای ایران، مدیون زنانی است که در سکوت، درهای تازه را گشودند.
💬 دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید.