به گزارش سینماتک، انتشار تصاویر ترانه علیدوستی در مراسم تشییع و خاکسپاری پدرش، حمید علیدوستی، بار دیگر توجه‌ها را به وضعیت سلامت این بازیگر سینمای ایران جلب کرده است. بیماری این بازیگر پیش‌تر در اردیبهشت ۱۴۰۳ از سوی وکیل او سندرم DRESS اعلام شده بود؛ عارضه‌ای نادر و جدی که در پی واکنش شدید سیستم ایمنی به برخی داروها ایجاد می‌شود و می‌تواند علاوه بر پوست، اندام‌های داخلی مانند کبد، کلیه، قلب و ریه را نیز درگیر کند.
طبق توضیح زهرا مینویی، وکیل ترانه علیدوستی، پزشکان علت بیماری او را تداخل دارویی تشخیص داده بودند. وکیل این بازیگر در همان زمان اعلام کرد که علیدوستی پس از طی دوره‌های طولانی درمان، در مسیر بهبود نسبی قرار دارد. با این حال، درباره وضعیت فعلی سلامت او اطلاعات پزشکی تازه و مستقلی منتشر نشده است.
سندرم DRESS چیست؟
سندرم DRESS مخفف عبارت Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms است که به معنای واکنش دارویی همراه با افزایش ائوزینوفیل‌ها و علائم سیستمیک است.
این سندرم یکی از واکنش‌های شدید سیستم ایمنی به داروها محسوب می‌شود و در گروه واکنش‌های شدید پوستی ناشی از دارو قرار دارد. برخلاف حساسیت‌های معمولی دارویی، DRESS ممکن است علاوه بر ایجاد بثورات پوستی، باعث التهاب و آسیب اندام‌های داخلی شود.
یکی از ویژگی‌های مهم این بیماری، تأخیری بودن واکنش است. علائم معمولاً حدود دو تا هشت هفته پس از شروع مصرف داروی عامل ظاهر می‌شوند؛ به همین دلیل ممکن است ارتباط میان مصرف دارو و شروع بیماری در ابتدا به‌راحتی تشخیص داده نشود.
بر اساس مرورهای علمی، شدت بیماری از مواردی که با قطع داروی عامل بهبود پیدا می‌کنند تا واکنش‌های شدید و بالقوه کشنده متغیر است.
علائم بیماری DRESS چیست؟
علائم این سندرم ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد و همه بیماران الزاماً تمام نشانه‌ها را تجربه نمی‌کنند. مهم‌ترین علائم عبارت‌اند از:
- تب: افزایش دمای بدن که ممکن است از نخستین نشانه‌های بیماری باشد.
- بثورات پوستی: قرمزی، التهاب و دانه‌های پوستی که ممکن است به قسمت‌های وسیعی از بدن گسترش پیدا کنند.
- تورم صورت: به‌ویژه در اطراف چشم‌ها و صورت که از نشانه‌های قابل توجه این واکنش دارویی است.
- خارش پوست: احساس خارش و ناراحتی در نواحی درگیر.
- تورم غدد لنفاوی: بزرگ‌شدن غدد لنفاوی در گردن، زیربغل یا کشاله ران.
- تغییرات آزمایش خون: افزایش ائوزینوفیل‌ها و گاهی مشاهده لنفوسیت‌های غیرطبیعی.
- علائم درگیری اندام‌های داخلی: مانند خستگی شدید، درد شکم، زردی، تنگی نفس یا نشانه‌های مشکلات قلبی.
علائم DRESS ممکن است به‌تدریج ظاهر شوند و شدت آن‌ها در طول بیماری تغییر کند. به همین دلیل ارزیابی پزشکی و بررسی آزمایشگاهی برای تشخیص اهمیت دارد.
علت بیماری DRESS چیست؟
مهم‌ترین عامل شناخته‌شده در بروز این سندرم، واکنش غیرطبیعی سیستم ایمنی به برخی داروهاست. در این فرایند، سلول‌های T سیستم ایمنی در واکنش به دارو یا فرآورده‌های حاصل از تجزیه آن فعال می‌شوند و پاسخ التهابی گسترده‌ای ایجاد می‌کنند. زمینه ژنتیکی افراد نیز می‌تواند در افزایش احتمال بروز این واکنش نقش داشته باشد.
از جمله داروهایی که با DRESS ارتباط دارند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاربامازپین، فنی‌توئین و فنوباربیتال از داروهای ضدتشنج
- آلوپورینول، داروی مورد استفاده برای درمان نقرس
- وانکومایسین و برخی آنتی‌بیوتیک‌ها
- برخی داروهای ضدسل
- تعدادی از داروهای سولفونامیدی
این واکنش لزوماً به معنای مصرف بیش از اندازه دارو نیست و ممکن است در دوزهای درمانی معمول نیز اتفاق بیفتد.
نقش ژنتیک و ویروس‌های نهفته
پژوهش‌ها نشان داده‌اند که برخی انواع ژن‌های HLA می‌توانند با افزایش خطر واکنش‌های شدید به داروهای مشخص ارتباط داشته باشند. از سوی دیگر، فعال‌شدن مجدد ویروس‌های نهفته مانند HHV-6، ویروس اپشتین‌بار و سیتومگالوویروس نیز در بخشی از بیماران مبتلا به DRESS مشاهده شده است.
فعال‌شدن مجدد این ویروس‌ها ممکن است با طولانی‌شدن بیماری، عود علائم یا برخی عوارض همراه باشد؛ با این حال، نقش دقیق آن‌ها در روند بیماری همچنان موضوع پژوهش است.
عوارض بیماری DRESS چیست؟
یکی از دلایل اهمیت تشخیص زودهنگام این سندرم، احتمال آسیب به اندام‌های داخلی است. کبد از شایع‌ترین اندام‌های درگیر به شمار می‌رود، اما بیماری ممکن است بخش‌های دیگری از بدن را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
۱. آسیب کبدی: افزایش آنزیم‌های کبدی، التهاب کبد و در موارد شدید نارسایی کبدی از عوارض احتمالی هستند.
۲. آسیب کلیوی: این سندرم ممکن است باعث التهاب بافت بینابینی کلیه، افزایش کراتینین و اختلال در عملکرد کلیه شود.
۳. التهاب عضله قلب: میوکاردیت یا التهاب عضله قلب از عوارض مهم و بالقوه خطرناک بیماری است که ممکن است با درد قفسه سینه، تپش قلب و تنگی نفس همراه باشد.
۴. مشکلات ریوی: درگیری ریه می‌تواند به شکل التهاب بافت ریه و مشکلات تنفسی ظاهر شود.
۵. عوارض خودایمنی: برخی بیماران حتی پس از بهبود مرحله حاد بیماری، در معرض عوارض خودایمنی قرار دارند. اختلالات تیروئید و دیابت نوع یک از پیامدهای دیررس گزارش‌شده هستند.
بیماری DRESS چگونه تشخیص داده می‌شود؟
تشخیص این سندرم تنها بر اساس ظاهر پوست یا یک آزمایش خون امکان‌پذیر نیست. پزشکان برای تشخیص، سابقه مصرف داروها، زمان شروع علائم، معاینه بالینی، آزمایش خون و وضعیت اندام‌های داخلی را بررسی می‌کنند.
یکی از ابزارهای شناخته‌شده برای ارزیابی این بیماری، معیارهای RegiSCAR است. این معیارها مواردی مانند تب، بثورات پوستی، تغییرات سلول‌های خونی، بزرگی غدد لنفاوی و درگیری اندام‌های داخلی را در نظر می‌گیرند.
آزمایش‌های کبد و کلیه، شمارش کامل سلول‌های خون و در صورت لزوم بررسی عملکرد قلب و ریه نیز ممکن است برای تعیین شدت بیماری درخواست شوند. گاهی بررسی‌های تکمیلی برای رد بیماری‌های دیگر نیز ضرورت دارد.
روش درمان بیماری DRESS چیست؟
درمان DRESS باید زیر نظر پزشک متخصص و با توجه به شدت واکنش و میزان درگیری اندام‌های داخلی انجام شود. نخستین اقدام، شناسایی و قطع داروی عامل است؛ البته اگر داروی مشکوک برای درمان بیماری مهم دیگری مصرف می‌شود، تصمیم درباره قطع یا جایگزینی آن باید با نظر پزشک انجام شود.
روش‌های درمانی ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- کورتیکواستروئیدهای موضعی: برای کنترل التهاب و ضایعات پوستی در موارد خفیف.
- کورتیکواستروئیدهای سیستمیک: در موارد متوسط و شدید، به‌ویژه در صورت درگیری اندام‌های داخلی.
- درمان‌های حمایتی: شامل کنترل علائم، تأمین مایعات و پایش عملکرد اندام‌های حیاتی.
- درمان‌های تخصصی در موارد مقاوم: مانند سیکلوسپورین، ایمونوگلوبولین وریدی یا برخی داروهای هدفمند، با تشخیص پزشک متخصص.
اجماع بین‌المللی منتشرشده در مجله JAMA Dermatology تأکید می‌کند که درمان باید بر اساس شدت بیماری تعیین شود. در موارد خفیف، درمان موضعی ممکن است کافی باشد؛ در موارد شدید، کورتیکواستروئیدهای سیستمیک توصیه می‌شوند و در موارد مقاوم می‌توان درمان‌های جایگزین را بررسی کرد.
مصرف خودسرانه کورتون یا قطع و جایگزین‌کردن داروها بدون نظر پزشک می‌تواند خطرناک باشد.
آیا بیماری DRESS پس از درمان کاملاً برطرف می‌شود؟
بسیاری از بیماران با تشخیص و درمان مناسب بهبود پیدا می‌کنند؛ اما روند بهبودی ممکن است طولانی باشد. در برخی موارد، علائم پس از قطع داروی عامل نیز ادامه پیدا می‌کنند یا دوباره عود می‌کنند. همچنین احتمال بروز اختلالات خودایمنی در ماه‌ها و حتی سال‌های بعد وجود دارد.
به همین دلیل، پیگیری پزشکی پس از بهبود علائم اولیه اهمیت زیادی دارد. بررسی عملکرد کبد، کلیه و تیروئید و ارزیابی عوارض احتمالی از بخش‌های مهم مراقبت طولانی‌مدت هستند.
ترانه علیدوستی چه زمانی به سندرم DRESS مبتلا شد؟
در اردیبهشت ۱۴۰۳، پس از انتشار خبر بیماری ترانه علیدوستی، زهرا مینویی، وکیل این بازیگر، اعلام کرد که او از مرداد ۱۴۰۲ به سندرم DRESS مبتلا شده است. به گفته وکیل، پزشکان علت بیماری را تداخل دارویی تشخیص داده بودند و علیدوستی پس از گذراندن دوره‌های طولانی درمان، در مسیر بهبود نسبی قرار داشت.
پیش از اعلام وکیل، مادر این بازیگر نیز در یک پخش زنده اینستاگرامی از بیماری سخت دخترش خبر داده بود، اما درباره منشأ آن توضیح قطعی ارائه نکرده بود. گزارش‌های رسانه‌ای آن زمان نیز به نقل از منابع خبری، نام سندرم DRESS را مطرح کردند.
انتشار تصاویر تازه ترانه علیدوستی در مراسم تشییع پدرش، حمید علیدوستی، در آبان ۱۴۰۵ بار دیگر توجه رسانه‌ها را به وضعیت سلامت او جلب کرده است. با این حال، تصاویر یک مراسم یا تغییرات ظاهری افراد نمی‌تواند مبنای تشخیص پزشکی باشد و درباره وضعیت کنونی بیماری او اطلاعات پزشکی تازه‌ای در دسترس نیست.
جمع‌بندی: سندرم DRESS یک واکنش دارویی نادر و جدی است که می‌تواند پوست و اندام‌های داخلی را درگیر کند. بیماری ترانه علیدوستی در سال ۱۴۰۳ از سوی وکیل او DRESS اعلام شد؛ اما درباره وضعیت فعلی سلامت این بازیگر نباید بدون اطلاعات معتبر و تازه اظهارنظر قطعی کرد. تشخیص سریع، شناسایی و قطع داروی عامل با نظر پزشک، درمان متناسب با شدت بیماری و پیگیری طولانی‌مدت، از اصول مهم مدیریت این عارضه هستند.
💬 دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید.