نویسندهٔ «مرد سه‌هزار چهره»: تاریخ کمدی ما نظیر آقای مدیری ندارد
امین انتظاری، یکی از نویسندگان سریال «مرد سه‌هزار چهره»، در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان درباره این سریال و این پرسش که آیا پس از سه فصل، پرونده مسعود شصت‌چی بسته می‌شود، گفت این سوال را باید از مهران مدیری پرسید.
به گفتهٔ انتظاری، «مرد سه‌هزار چهره» کاری ویژه برای مدیری است. مسعود شصت‌چی از شخصیت‌هایی است که مدیری به آن احساس تعلق دارد و آن را بسیار دوست دارد.
او درباره دشواری این فصل توضیح داد: مدیری برای بازیگری و کارگردانی این سری انرژی زیادی گذاشته است. از آنجا که حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد سکانس‌ها مسعود شصت‌چی حضور دارد، بازی در این سریال برای او کار فرسایشی بوده است.
انتظاری: من امیدوارم که آقای مدیری همچنان کار کند. چه خوشمان بیاید و چه نیاید، تاریخ کمدی ما نظیر آقای مدیری ندارد.
فرزین محدث: پاسخ انتقادها را از خود مدیری بپرسید
فرزین محدث، بازیگر سریال «مرد سه‌هزار چهره» که پیش‌تر در سریال «هیولا» با مهران مدیری همکاری کرده بود، در گفت‌وگو با ایسنا درباره انتقادهایی که به شباهت سبک سریال‌سازی مدیری در این مجموعه با آثار حدود دو دهه پیش مطرح شده، گفت پاسخ قطعی این پرسش را باید از خود مدیری جویا شد.
محدث: ممکن است محدودیت‌ها، ملاحظات یا خط قرمزهایی وجود داشته باشد که بر شیوه تولید و پرداخت به موضوعات تأثیر بگذارد.
او در ادامه به تغییر ذائقه مخاطب اشاره کرد. به گفتهٔ محدث، مخاطب امروز با حجم زیادی از تولیدات تصویری مواجه است که بخشی از آن‌ها محتوا را در زمانی کوتاه و با ضرب‌آهنگی سریع ارائه می‌کنند. این تجربه، انتظارات مخاطب را تغییر داده است. با این حال، به باور او، همهٔ آثار از نظر کیفیت در یک سطح نیستند و نمی‌توان فقط بر اساس سرعت و حجم ارائه محتوا درباره کیفیت آن‌ها قضاوت کرد.
او برای روشن‌تر شدن موضوع، مثالی درباره عادت غذایی زد: مخاطبی که مدت زیادی به مصرف فست‌فود عادت کرده، ممکن است در ابتدا غذای سنتی و سالم را نپسندد؛ اما این به معنای بی‌ارزش بودن غذای سنتی نیست. در عین حال، غذای سنتی هم می‌تواند متناسب با شرایط امروز تغییراتی پیدا کند. به نظر محدث، در تولید آثار نمایشی هم باید ضمن حفظ ویژگی‌های ارزشمند گذشته، به تغییر سلیقهٔ مخاطب توجه کرد.
مخاطب امروز با مخاطب ۱۸ سال پیش تفاوت دارد
بازیگر «مرد سه‌هزار چهره» تأکید کرد مخاطب امروز قطعاً با مخاطب ۱۸ سال پیش تفاوت دارد. به گفتهٔ او، گسترش فضای مجازی، شکل‌گیری پلتفرم‌های نمایش آنلاین و دسترسی گسترده‌تر به آثار متنوع، تجربهٔ تماشای مخاطبان را تغییر داده است. اگر امروز با همان الگوهای سریال‌سازی ۱۸ سال پیش پیش برویم، احتمال دارد مخاطب دیگر ارتباط برقرار نکند. از نگاه او، هر تولیدکنندهٔ محتوا باید مخاطب خود را بشناسد و از فضای رسانه‌ای و فرهنگی روز آگاه باشد.
شخصیت همایون؛ خلافکاری که کمدی از موقعیتش می‌آید
محدث دربارهٔ نقش خود در این مجموعه گفت در «مرد سه‌هزار چهره» نقش شخصیتی به نام همایون را بازی می‌کند که یکی از افراد فعال در زمینهٔ جابه‌جایی مواد مخدر است. این شخصیت در گروهی خلافکار حضور دارد و در جریان داستان در موقعیت‌هایی قرار می‌گیرد که زمینهٔ شکل‌گیری بخش‌هایی از طنز مجموعه را فراهم می‌کند.
او تأکید کرد همایون به‌خودی‌خود شخصیتی کمدی نیست؛ فردی خلافکار است که در گروهی مرتبط با مواد مخدر فعالیت می‌کند. آنچه او را در معرض موقعیت‌های خنده‌دار قرار می‌دهد، اتفاقاتی است که در تقابل با مسعود شصت‌چی برایش رخ می‌دهد.
دربارهٔ طراحی این شخصیت، محدث گفت شخصیت مشخصی را به‌عنوان الگو در نظر نگرفته و تلاش کرده نقش را از دل موقعیت‌های داستانی بیرون بکشد. با توجه به ماهیت اپیزودیک مجموعه، هر یک از بازیگران تقریباً در دو قسمت حضور دارند و همین مسئله فرصت پرداخت مفصل به پیشینه و ابعاد شخصیت‌ها را محدود می‌کند. به همین دلیل، بازیگران بیشتر به سمت اجرای تیپ‌ـ کاراکتر می‌روند.
بازگشت مسعود شصت‌چی پس از ۱۸ سال
محدث دربارهٔ جذابیت بازگشت این شخصیت پس از حدود ۱۸ سال گفت مسعود شصت‌چی به یک برند تلویزیونی تبدیل شده و مخاطب دوست دارد بداند او در مواجهه با موقعیت‌های تازه چه واکنشی نشان می‌دهد.
او به پیوند شوخی‌های سریال با اتفاقات اجتماعی اشاره کرد و نمونه‌هایی مثل خنثی‌کردن بمب یا مواجهه با نمایندهٔ مجلس را نام برد. به گفتهٔ محدث، همین پیوند میان موقعیت‌های داستانی و واقعیت‌های اجتماعی، در کنار نگاه انتقادی و طنز گزندهٔ مدیری، برای او جذاب بوده است.
به باور این بازیگر، مسعود شصت‌چی شخصیتی صادق است که با نگاهی ساده و بی‌پیرایه با آدم‌ها و اتفاقات روبه‌رو می‌شود.
الگوی «فرد ساده در موقعیت نامتناسب»
محدث دربارهٔ ماندگاری الگوی قرار گرفتن یک فرد ساده در موقعیت‌های جدی و نامتناسب با جایگاه واقعی‌اش گفت این الگو در کمدی ظرفیت بالایی برای خنداندن مخاطب داشته است. او آثار «لیلی با من است»، «مارمولک» و سریال «زیرخاکی» را نمونه‌هایی از این الگو دانست.
به گفتهٔ او، مسعود شصت‌چی ناگهان خود را در جایگاه قاضی، دیپلمات یا سردستهٔ یک گروه خلافکار می‌بیند؛ موقعیت‌هایی که تناسبی با ویژگی‌های شخصیتی‌اش ندارند.
محدث این الگو را دارای جنبهٔ انتقادی دانست: قرار گرفتن افراد در جایگاه‌هایی که شایستگی یا توانایی لازم برای ایفای مسئولیت‌های آن را ندارند، می‌تواند به خسارت و آسیب منجر شود. به باور او، اگر اثر بتواند چنین مفهومی را در دل طنز منتقل کند، نقدی گزنده و تأمل‌برانگیز خواهد داشت.
شخصیتی که بعد از دو دهه تغییر نکرده است
محدث دربارهٔ تغییرات احتمالی شخصیت مسعود شصت‌چی میان فصل‌ها گفت او ساده‌دل است، اما باید میان ساده‌دلی و ساده‌لوحی تفاوت قائل شد. به گفتهٔ او، در جامعهٔ امروز گاهی این تصور وجود دارد که افراد هرچه سیاست بیشتری به خرج دهند یا پول بیشتری به دست بیاورند، موفق‌تر و حتی درستکارترند و در مقابل، افراد ساده‌دل به حاشیه رانده می‌شوند؛ اما واقعیت لزوماً چنین نیست.
او نمونه‌ای هم آورد: در سکانس مربوط به سرقت از بانک، گروه خلافکار از میزان مشخصی دستبرد می‌زند که در مقایسه با آنچه از سوی رئیس بانک مطرح می‌شود، کمتر است.
به باور محدث، مهم‌ترین ویژگی مسعود شصت‌چی این است که پس از حدود ۱۸ سال همچنان ساده‌دل و درستکار باقی مانده و همرنگ بخشی از جامعه نشده که تصور می‌کنند برای پیشرفت باید فریبکاری یا کلاهبرداری کرد.
سکانسی که چند بار ضبط شد
محدث خاطره‌ای از پشت صحنهٔ سریال تعریف کرد: صحنه‌ای که او، آقای مدیری و یک بازیگر درشت‌اندام در آن حضور داشتند. در داستان، مسعود شصت‌چی به‌اشتباه به‌جای قارچ خوراکی، قارچی حاوی مادهٔ مخدر را در غذا ریخته بود. به گفتهٔ محدث، ضبط این صحنه چندین بار متوقف و دوباره از سر گرفته شد، چون اجرای آن مستلزم حفظ یک حالت و فضای مشخص از سوی هر سه بازیگر بود.
«مرد هزار چهره» را بیشتر دوست داشتم
محدث در پایان گفت هر اثری که برای نخستین بار ساخته می‌شود، به دلیل تازگی ایده و تجربهٔ اولیهٔ مواجههٔ مخاطب با آن، جذابیت‌های خاص خودش را دارد. به باور او، این قاعده دربارهٔ «مرد سه‌هزار چهره» و بسیاری از آثار دیگر هم صدق می‌کند.
محدث: از حضور در این مجموعه بسیار خوشحالم اما اگر بخواهم از منظر یک بیننده به آن نگاه کنم، فصل اول، یعنی «مرد هزار چهره»، را بیشتر از دو فصل بعدی دوست داشتم.
او سکانس کلانتری در «مرد هزار چهره» را نمونه‌ای تکرارنشدنی، شیرین و در عین حال انتقادی دانست؛ سکانسی که به باور او توانست با استفاده از موقعیت کمدی، مفاهیم و نقدهای اجتماعی را نیز منتقل کند.
به گفتهٔ محدث، تازگی ایده و نخستین مواجهه با یک شخصیت، بخشی از جذابیت آثار نمایشی است و تداوم موفقیت چنین مجموعه‌هایی نیازمند توجه به ظرفیت‌های تازهٔ داستانی و تغییرات مخاطب است.
منبع: گفت‌وگوی باشگاه خبرنگاران جوان با امین انتظاری (نویسندهٔ «مرد سه‌هزار چهره»، ۲۰ مهر ۱۴۰۵) و گفت‌وگوی ایسنا با فرزین محدث (بازیگر نقش همایون).
💬 دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید.