به گزارش سینماتک، پنجمین نمایشگاه هنر تهران با نام «اکسپو آرت» از ۲۸ مهر تا اول آبان، هر روز از ساعت ۱۴ تا ۲۱ در مرکز نمایشگاه‌های بین‌المللی ایران‌مال برگزار شد. رویدادی که برگزارکنندگانش از فضایی به وسعت ۲۰ هزار متر مربع و حضور «برجسته‌ترین هنرمندان، گالری‌داران، منتقدان و مجموعه‌داران از سراسر ایران و بیش از بیست کشور جهان» سخن گفته بودند، اما به گزارش روزنامه هفت صبح، خیلی زود موجی از نقدها و واکنش‌های تند هنرمندان، منتقدان و مخاطبان جدی هنر را به راه انداخت.
نقدها بر کیفیت آثار و نبود فیلتر گزینش
بر اساس این گزارش، منتقدان تخمین می‌زنند بخش قابل‌توجهی از آثار به نمایش درآمده فاقد حداقل‌های لازم از نظر پختگی ایده، تکنیک و زبان بصری بوده‌اند. در متن این نقد، آثاری چون نقاشی روی تی‌بگ‌های خشک‌شده، تصویرسازی دم‌دستی با قهوه، کلاژهای آشفته و پرتره‌های سیاه‌قلم، در کنار انبوهی از تابلوهای دکوراتیو که به گفته منتقدان پیش‌تر در اینستاگرام و پینترست مصرف شده‌اند، نمونه‌هایی از این وضعیت دانسته شده است. به نوشته هفت صبح، چند اثر خوب و قابل دفاع نیز در میان این انبوه آثار ضعیف گم شده‌اند.
محور اصلی انتقاد، نبود سازوکار مشخص و سخت‌گیرانه برای انتخاب آثار و گالری‌ها بود. منتقدان یادآور می‌شوند در آرت‌فرهای استاندارد جهان، اعتبار رویداد از فیلترهای کیفی و حضور هیئت انتخاب می‌آید، نه از متراژ سالن. بر پایه این گزارش، نه شفافیتی درباره اعضای هیئت انتخاب اعلام شد و نه معیاری برای تفکیک هنر اصیل از کارهای تزئینی ارائه شد. هفت صبح همچنین به ثبت نام «گروه هنری نگارا» به عنوان برگزارکننده و وعده «برندسازی برای هنرمندان» اشاره کرده و پرسیده است جایگاه حرفه‌ای و اعتبار این مجموعه در تاریخ هنرهای تجسمی ایران کجاست.
نقل‌قول منتقدان
یکی از منتقدان هنرهای تجسمی در واکنش به ویدیوهای منتشرشده از این رویداد نوشته است: «آنچه در ویدیوهای تبلیغاتی این بازار می‌بینیم، رسوب کردن کلیشه‌های تصویری فضای مجازی در غرفه‌های نمایشگاه است؛ جایی که در آن انباشت اشیا جای تولید هنر، متراژ جای معیار و تبلیغات جای اعتبار را گرفته است.»
منتقد دیگری نیز با اشاره به ادعای کاتالوگ و خبر رسمی نمایشگاه مبنی بر «حضور برجسته‌ترین‌ها» نوشته است: «این‌ها انگار یادشان رفته چیزی که مخاطب در چنین نمایشگاه‌هایی باید با آن روبه‌رو شود، فضایی است که در آن اثر هنری به‌واسطه نیروی انتقادی و تخیل، امکان‌های تازه‌ای پیش رویش قرار دهد. اما این نمایشگاه دقیقاً خلاف این رویکرد، به‌واسطه قیمت، نام و قابلیت عرضه‌اش است که ارزش‌گذاری می‌شود. ابتذال هنر از همین‌جا آغاز می‌شود؛ آنجا که بازار به‌جای هنر تصمیم می‌گیرد چه چیزی ارزش دیده‌شدن دارد.»
پاسخ مجری نمایشگاه
در سوی دیگر، حدیث فرد، مجری برگزاری نمایشگاه هنر تهران، در گفت‌وگو با پایگاه خبری آرناآنلاین که دیدار نیوز آن را بازنشر کرده، به این انتقادات پاسخ داد. به گفته او، «کسانی که در فضای مجازی از این نمایشگاه انتقاد کردند هنرمندنما بودند که بیشتر به خودشان آسیب می‌زنند تا ما.»
فرد در ادامه گفت: «هر نمایشگاه و یا رویداد بزرگی که برگزار می‌شود طبیعا با انتقاداتی هم مواجه می‌شود. ما انتقادات درست را می‌پذیریم، اما انتقاداتی که در فضای مجازی مطرح شد بیشتر از سمت هنرمندان نما‌ها بود.» او با اشاره به حضور دوربین‌ها در نمایشگاه افزود: «مشخص بود که آثار قوی در این نمایشگاه حضور داشتند که مغایر با انتقاداتی است که مطرح می‌شود.»
مجری نمایشگاه موفقیت رویداد را بر پایه شمار بازدیدکنندگان و غرفه‌ها ارزیابی کرد و گفت: «تعداد بازدیدکنندگان و غرفه‌هایی که در این نمایشگاه حضور داشتند نسبت به گذشته بسیار بیشتر بود و همین نشان می‌دهد که نمایشگاه موفق بودده است. ما تلاش می‌کینم که در شرایط اقتصادی کنونی بازار هنر را به جریان بیندازیم و از نظر اقتصادی به هنرمندان کمک کنیم.»
آمار فروش و هزینه‌ها از زبان برگزارکننده
به گفته حدیث فرد، «براساس آماری که داریم بالای ۳۰ تا ۴۰ میلیارد تومان در این نمایشگاه اثر فروخته شده است.» او درباره فضای نمایشگاه گفت که برای نخستین بار در فضایی ۱۰ هزار متری برگزار می‌شود و افزود: «شاید به همین خاطر است که برخی تصور می‌کنند، چون وسعت نمایشگاه بزرگ است شده است ما زده‌ایم و برده‌ایم!… شاید برخی نمایشگاه‌ها سود خوبی برای برگزار کننده داشته باشد، اما برای ما نداشت.»
فرد درباره هزینه‌ها اعلام کرد: «ما حمایت معنوی دولت را داشتیم، اما از نظر مادی خودمان هزینه کردیم. ما برای این نمایشگاه ۴۵ میلیارد تومان هزینه کردیم که امیدوارم در دوره بعد این ضرر را جبران کنیم.» او همچنین گفت هنرمندان «با کمترین پرداختی در این نمایشگاه غرفه اجاره کردند» و ارقام مطرح‌شده درباره اجاره غرفه را نادرست خواند.
مجری نمایشگاه از احتمال برگزاری دو بار در سال این رویداد خبر داد: «تصمیم ما این بود که هر سال یک بار این نمایشگاه را برگزار کنیم، اما میزبان استقبال بازدیدکنندگان و گنجایشی که وجود دارد احتمالا دو بار در سال این نمایشگاه را برگزار خواهیم کرد.»
تفاوت روایت‌ها بر سر یک عدد
یکی از نکات قابل توجه اختلاف در توصیف وسعت نمایشگاه است؛ در حالی که متن تبلیغاتی برگزارکنندگان از فضایی به وسعت ۲۰ هزار متر مربع سخن گفته بود، مجری نمایشگاه در گفت‌وگوی خود از برگزاری آن برای نخستین بار در فضایی ۱۰ هزار متری خبر داده است.
منبع: روزنامه هفت صبح و دیدار نیوز (به نقل از آرناآنلاین)
💬 دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید.